Ngày 14/9/2026, Maersk và Hapag-Lloyd thông báo chuyển thêm bốn dịch vụ Gemini từ tuyến vòng Mũi Hảo Vọng sang đi qua kênh đào Suez. Chuyến đầu tiên chiều đi châu Âu rời Tanjung Pelepas ngày 19/9. Đó là thay đổi lớn nhất trong tình hình vận tải biển tháng 9/2026, còn thị trường thì vẫn xa mức bình thường: eo biển Hormuz gần như đóng với tàu container từ 28/2, và Drewry ghi nhận 79 trong 721 chuyến Đông – Tây bị hủy (blank sailing) từ 14/9 đến 18/10.
Trả lời ngắn: tính đến ngày 15/9/2026, hãng tàu quay lại Suez theo từng dịch vụ và tùy vào mức ổn định ở khu vực Biển Đỏ. Gemini đưa AE11 (19/9), AE5 (21/9) và ME2 (24/9) qua Suez, ngày chạy của AE12 sẽ báo sau; Evergreen, ONE, HMM và Yang Ming chưa quay lại Biển Đỏ (Linerlytica, 14/9). Chưa cảng Việt Nam nào nằm trên các tuyến Gemini đi Suez, nên theo cách đọc của CargoDuo, hàng từ Cát Lái, Cái Mép hay Hải Phòng chỉ được lợi khi nối chuyến tại cảng chuyển tải. Theo chỉ số WCI của Drewry, cước Thượng Hải–Rotterdam còn 3.997 USD/FEU ngày 10/9, giảm 2% trong tuần.
Tình hình vận tải biển tháng 9/2026 có gì mới?
- Suez: chuyến Gemini đầu tiên qua Suez là AE11 rời Tanjung Pelepas ngày 19/9, rồi AE5 ngày 21/9 và ME2 rời Colombo ngày 24/9 (Maersk, 14/9). ETA hàng đi châu Âu có thể đổi trên từng xác nhận booking.
- Chưa quay lại: Evergreen, ONE, HMM và Yang Ming vẫn đi vòng Mũi Hảo Vọng tính đến 14/9 (Linerlytica). Booking với các hãng này nên tính theo thời gian đi vòng.
- Hormuz: gần như đóng với tàu container từ 28/2/2026. Hàng đi vùng Vịnh chịu phụ phí khẩn cấp và phải thêm chặng đường bộ.
- Chuyến bị hủy: 79 trong 721 chuyến Đông – Tây, tức 11%, bị hủy trong tuần 38–42 (14/9–18/10), trùng kỳ nghỉ Trung thu 25–27/9 và Quốc khánh 1–7/10 của Trung Quốc (Drewry, 11/9). Nên giữ sẵn chuyến dự phòng.
- Cước: theo Drewry WCI ngày 10/9, Thượng Hải–Rotterdam 3.997 USD/FEU (−2% trong tuần), Thượng Hải–Los Angeles 7.352 USD/FEU (+2%). Tuyến đi châu Âu hạ, tuyến đi Mỹ vẫn lên.
Hãng tàu nào đã quay lại kênh đào Suez?
Theo thông báo chung của Maersk và Hapag-Lloyd ngày 14/9/2026, liên minh Gemini chuyển AE5 (châu Á – Bắc Âu), AE11 và AE12 (châu Á – Địa Trung Hải) cùng ME2 (Ấn Độ – châu Âu) sang đi qua Suez ở cả hai chiều, nhập với AE15 và AE19 vốn đã đi tuyến này. Chiều đi châu Âu, AE11 chạy chuyến đầu từ Tanjung Pelepas ngày 19/9, AE5 ngày 21/9, ME2 từ Colombo ngày 24/9; ngày của AE12 sẽ báo sau. Hai hãng nói thay đổi này phụ thuộc vào việc khu vực Biển Đỏ tiếp tục ổn định.
MSC đã khôi phục một phần lượt qua Suez trên bốn dịch vụ Jade, Albatros, Tiger và Himalaya từ 20/8 (thông báo ngày 24/8, theo World Cargo News và Maritime Executive). Theo Linerlytica ngày 14/9, COSCO và OOCL cùng CMA CGM dự kiến đi qua Suez từ 15/9 trên năm dịch vụ khai thác chung, nhưng chỉ ở chiều từ châu Âu và Địa Trung Hải về châu Á. Cũng theo Linerlytica, Evergreen, ONE, HMM và Yang Ming là những hãng lớn duy nhất chưa quay lại Biển Đỏ.
Chưa có cảng Việt Nam nào nằm trên lịch trình đã công bố của các dịch vụ Gemini đi Suez. Theo cách đọc của chúng tôi, container từ Cát Lái, Cái Mép – Thị Vải hay Hải Phòng chỉ đi nhanh hơn khi nối chuyến sang các tàu này tại cảng chuyển tải như Tanjung Pelepas. Mức rút ngắn duy nhất có nguồn là khoảng 11 ngày trên tuyến Trung Quốc–Genoa (Xeneta, 9/9); chưa có con số nào cho hàng đi từ Việt Nam. Việc quay lại cũng từng bị đảo ngược: ngày 27/2/2026, Maersk đưa các chuyến ME11 và MECL trở lại đi vòng Mũi Hảo Vọng, theo gCaptain.
Ở các điểm nghẽn khác, eo biển Hormuz gần như đóng với tàu container từ 28/2/2026. Qua eo biển Bab el-Mandeb, lượng container tháng 8/2026 bình quân 212.636 TEU/tuần, chỉ khoảng 23% mức của tháng 8/2023 (Xeneta). Số liệu Linerlytica cho thấy sức chở còn đi vòng Mũi Hảo Vọng chiếm 4,6% đội tàu toàn cầu ngày 14/9, thấp nhất trong hai năm.
Chỗ trên tàu và cước biển đang ra sao trước quý 4?
Bộ theo dõi chuyến bị hủy của Drewry ngày 11/9 ghi nhận 79 trong 721 chuyến Đông – Tây bị hủy trong tuần 38–42, tức 11%, chủ yếu ở chiều đông xuyên Thái Bình Dương và tuyến châu Á – châu Âu. Chỉ trong một tuần, số chuyến bị hủy đã công bố cho tuần 38–41 tăng từ 39 lên 70. Theo Sea-Intelligence, độ tin cậy lịch tàu toàn cầu tháng 7/2026 còn 56,4%, giảm 6,1 điểm phần trăm so với tháng 6 và thấp nhất năm 2026; tàu trễ bình quân 6,06 ngày. Số liệu tháng 8 chưa được công bố tính đến 15/9.
Cước biển diễn biến trái chiều giữa các tuyến. Chỉ số WCI tổng hợp của Drewry đi ngang ở 4.476 USD/FEU ngày 10/9, tuần thứ hai liên tiếp; Thượng Hải–Rotterdam còn 3.997 USD/FEU (−2% trong tuần), còn Thượng Hải–Los Angeles lên 7.352 USD (+2%). Drewry cho rằng việc một phần tàu quay lại Suez bổ sung sức chở cho tuyến châu Á – châu Âu và kéo cước xuống. Theo bản tin Logistics và Vận tải biển của VASEP tuần 8–14/9/2026, chỉ số tổng hợp VCFI ở mức 4.912 USD/FEU, tăng 0,06%, với tuyến Bắc Âu giảm 6,10% và Địa Trung Hải giảm 6,48%.
Riêng hàng lạnh, bản tin VASEP cũng ghi “chưa ghi nhận tình trạng thiếu container lạnh 40RF trên diện rộng tại Việt Nam”, dù vẫn còn giới hạn cục bộ về chỗ, allocation, ổ cắm điện và tình trạng rớt tàu (rollover). Hàng xuất vẫn tăng: theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xuất khẩu nông lâm thủy sản 8 tháng đạt 49,31 tỷ USD, tăng 7%, trong đó thủy sản 7,94 tỷ USD và gỗ, lâm sản 12,57 tỷ USD (VietnamPlus, 15/9). Ở mảng hàng không, WorldACD ghi nhận hàng từ Trung Quốc và Hồng Kông đi châu Âu giảm 14% so với cùng kỳ trong tháng 7 và tháng 8, sau khi EU áp thuế 3 euro/mặt hàng với kiện giá trị thấp từ 1/7.
Hàng đi châu Âu, Trung Đông và Thổ Nhĩ Kỳ cần lưu ý gì?
Châu Âu. Theo bản tin cảng của Kuehne+Nagel tuần 2–8/9, bãi APMT Maasvlakte II ở Rotterdam đã lấp đầy khoảng 90% và Bremerhaven 88%, còn mực nước sông Rhine tại Kaub chỉ 28 cm sáng 15/9 (ELWIS). Hàng dỡ ở cảng Bắc Âu cần kế hoạch lấy hàng sớm; cà phê và gỗ xếp tháng 11–12 phải tính đến mốc EUDR 30/12/2026, chi tiết trong bài xuất khẩu sang EU tháng 9/2026.
Trung Đông và vùng Vịnh. Theo bản cập nhật ngày 11/9 của Maersk, hàng đi phần lớn các cảng vùng Vịnh, gồm Dammam, Jubail và các cảng của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), chịu cước khẩn cấp 3.000 USD mỗi container 40 feet khô và 3.800 USD mỗi container lạnh, cộng 1.000 USD/container phí Hormuz. Hàng dồn về Jeddah và King Abdullah Port cũng kéo dài thời gian lấy container (Maersk, 9/9); doanh nghiệp bán CIF, CFR sang Ả Rập Xê Út và UAE nên đọc bài xuất khẩu sang Trung Đông tháng 9/2026 trước khi chào giá quý 4.
Thổ Nhĩ Kỳ. MSC đã đưa dịch vụ Tiger, tuyến có ghé Mersin, trở lại đi qua Suez từ tháng 8, và theo Container News (4/9) thu thêm 91 USD/TEU phụ phí cướp biển và phụ phí Suez cho hàng từ châu Á đi Đông Địa Trung Hải từ 15/9, gồm các cảng Mersin, İzmir và İstanbul. Doanh nghiệp vừa có khách mới sau hội chợ Foodist Istanbul (3–5/9) có thể xem tuyến, cảng và chặng xe tải nội địa trong bài xuất khẩu sang Thổ Nhĩ Kỳ tháng 9/2026.
Châu Á. Nguyên phụ liệu nhập từ Trung Quốc phụ thuộc vào kỳ nghỉ Trung thu 25–27/9 và Quốc khánh 1–7/10/2026; ngày đi làm bù và các chuyến bị cắt nằm trong bài lịch nghỉ lễ Trung Quốc 2026. Diễn biến cước theo tuần của các tuyến chính có trong bài giá cước vận tải biển 2026.
Từ nay đến cuối năm 2026 có những mốc nào?
| Ngày | Nội dung | Ảnh hưởng đến | Nên làm gì |
|---|---|---|---|
| 19–24/9/2026 | Chuyến Gemini đầu tiên qua Suez chiều đi châu Âu: AE11 (19/9), AE5 (21/9), ME2 (24/9); AE12 báo sau | Hàng châu Á đi châu Âu, kể cả hàng Việt Nam nối chuyến | Kiểm tra lại ETA, lịch kho và lịch xe trên từng xác nhận booking |
| 25–27/9 và 1–7/10/2026 | Nghỉ lễ Trung Quốc; 79/721 chuyến Đông – Tây bị hủy từ 14/9 đến 18/10 | Hàng xuất từ Trung Quốc, booking trong tuần 38–42 | Hàng có mặt ở cảng trước 24/9; thống nhất trước chuyến dự phòng |
| 30/9/2026 | EU ETS: hãng tàu nộp hạn ngạch cho 70% phát thải năm 2025 (năm 2026 tính 100%) | Hãng tàu; chi phí cước đi châu Âu | Hỏi cách tính phụ phí ETS năm 2027 khi đàm phán giá quý 4 |
| 5/10/2026 | EU công bố giá chứng chỉ CBAM quý 3/2026 | Người mua EU nhập hàng thuộc diện CBAM như thép, nhôm | Cập nhật dự toán chi phí CBAM cùng người mua |
| 1/11/2026 | Mã định danh sản phẩm (PID, ví dụ EAN) bắt buộc trong tờ khai hàng giá trị thấp bán qua thương mại điện tử vào EU | Người bán thương mại điện tử vào EU | Bổ sung mã EAN, ISBN vào dữ liệu khai báo |
| 9/11/2026 (phí có thể áp từ 10/11) | Hết thời hạn Mỹ tạm hoãn phí cảng theo Mục 301, trừ khi được gia hạn; chưa có thông báo gia hạn tính đến 15/9 | Hàng đi Mỹ trên tàu do Trung Quốc khai thác, sở hữu hoặc đóng | Hỏi hãng tàu có cộng phí này vào cước cho chuyến cập Mỹ từ 10/11 không |
| 30/12/2026 | EUDR áp dụng với doanh nghiệp lớn, vừa và doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ đã thuộc EUTR; các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ còn lại từ 30/6/2027 | Người mua EU nhập cà phê, gỗ và 5 nhóm hàng khác thuộc EUDR | Chuẩn bị sẵn dữ liệu định vị vùng trồng để người mua lập bản tuyên bố thẩm định |
Chủ hàng nên làm gì trong tháng 9?
- Từ nay đến 30/9: xin forwarder hoặc hãng tàu xác nhận bằng văn bản từng chuyến đi châu Âu đi qua Suez hay vòng Mũi Hảo Vọng, và kiểm tra lại ETA trên mỗi xác nhận booking mới. Chỉ hứa ngày giao theo thời gian đi vòng, trừ khi Suez được xác nhận trước ngày tàu chạy; hợp đồng quý 4 nên ghi rõ ai chịu thêm ngày và phụ phí nếu tàu quay lại Mũi Hảo Vọng.
- Ngay trong tháng 9: gửi dự báo booking quý 4 cho forwarder, và yêu cầu container lạnh, hàng quá khổ (OOG) hay thiết bị cho hàng dự án ngay khi đặt booking thay vì đợi hàng sẵn sàng.
- Với booking trong tuần 38–42 (14/9–18/10): cộng ít nhất một tuần dự phòng cho hàng đi tuyến dài từ châu Á và giữ sẵn chuyến tuần kế tiếp làm phương án thay thế. Đây là ước tính của CargoDuo từ số liệu chuyến hủy của Drewry và độ tin cậy lịch tàu của Sea-Intelligence.
- Trước 1/10: yêu cầu mỗi báo giá trọn gói ghi rõ ngày áp dụng phụ phí nhiên liệu và phụ phí khẩn cấp, những khoản đang tính (Hormuz, OCR, cướp biển, Suez, PSS) và ngày chốt giá. Doanh nghiệp bán CIF hoặc CFR cần đưa các khoản này vào giá chào, rồi ghi các mốc trong bảng trên vào lịch làm việc với người mua.
- Trước khi đặt booking: lập phương án xếp hàng để đơn hàng vào ít container hoặc ít xe nhất. Trong những tuần có chuyến bị hủy, mỗi container dôi ra là thêm một booking phải giữ, thêm một rủi ro rớt tàu và thêm một đồng hồ phí DEM/DET.
Câu hỏi thường gặp
Các hãng tàu đã quay lại đi qua kênh đào Suez chưa?
Mới một phần, và theo từng dịch vụ. Ngày 14/9/2026, Maersk và Hapag-Lloyd chuyển thêm AE5, AE11, AE12 và ME2 sang Suez, chuyến đầu tiên chiều đi châu Âu rời Tanjung Pelepas ngày 19/9. MSC khôi phục một phần lượt qua Suez trên bốn dịch vụ từ 20/8. Theo Linerlytica, tính đến 14/9 Evergreen, ONE, HMM và Yang Ming chưa quay lại Biển Đỏ. Các hãng nói việc quay lại tùy vào mức ổn định của khu vực.
Hàng từ Việt Nam đi châu Âu có được hưởng lợi khi tàu đi Suez không?
Chỉ gián tiếp, tính đến 15/9/2026. Chưa cảng Việt Nam nào nằm trên lịch trình đã công bố của các dịch vụ Gemini đi Suez, nên container từ Cát Lái, Cái Mép hay Hải Phòng phải nối chuyến tại cảng chuyển tải như Tanjung Pelepas. Mức rút ngắn duy nhất có nguồn là khoảng 11 ngày trên tuyến Trung Quốc–Genoa (Xeneta, 9/9). Bạn nên hỏi forwarder từng chuyến đi Suez hay vòng Mũi Hảo Vọng, và chỉ hứa ngày giao khi đã có xác nhận.
Mùa cao điểm năm nay nên dự phòng thêm bao nhiêu ngày vận chuyển?
Không có con số chính thức. Theo Sea-Intelligence, độ tin cậy lịch tàu toàn cầu tháng 7/2026 chỉ 56,4% và tàu trễ bình quân 6,06 ngày; Drewry ghi nhận 11% chuyến Đông – Tây bị hủy từ 14/9 đến 18/10. Từ hai số liệu này, CargoDuo ước tính nên cộng ít nhất một tuần cho hàng đi tuyến dài từ châu Á, và thêm một chuyến tuần nếu booking rơi vào tuần bị hủy chuyến.
Nên đặt chỗ tàu cho mùa cao điểm quý 4 từ lúc nào?
Chưa có mốc chung nào được công bố, nên cách an toàn là gửi dự báo booking quý 4 cho forwarder ngay trong tháng 9. Bản cập nhật châu Á – Thái Bình Dương ngày 9/9 của Maersk khuyên xuất hàng trước cuối tháng 9 và dành thêm thời gian. Hàng xuất từ Trung Quốc nên có mặt ở cảng trước 24/9, vì kỳ nghỉ Trung thu bắt đầu 25/9. Container lạnh, hàng quá khổ và hàng dự án cần được yêu cầu ngay khi bạn đặt booking.
Từ nay đến cuối năm 2026 có quy định mới nào ảnh hưởng đến hàng xuất khẩu?
Có năm mốc chính. Ngày 30/9, hãng tàu nộp hạn ngạch EU ETS cho 70% lượng phát thải năm 2025. Ngày 5/10, EU công bố giá chứng chỉ CBAM quý 3/2026. Từ 1/11, tờ khai hàng giá trị thấp bán qua thương mại điện tử vào EU bắt buộc có mã định danh sản phẩm như EAN. Phí cảng của Mỹ theo Mục 301 có thể áp dụng từ 10/11 nếu không được gia hạn. Từ 30/12/2026, EUDR áp dụng với doanh nghiệp lớn và vừa, trong đó có người mua cà phê và gỗ.
Nguồn: thông báo chung của Maersk và Hapag-Lloyd (14/9/2026) và các bản cập nhật của Maersk (9/9, 11/9); Linerlytica (14/9); Xeneta (9/9); Drewry World Container Index (10/9) và Cancelled Sailings Tracker (11/9); Sea-Intelligence (26/8); World Cargo News, Maritime Executive (25–27/8) và Container News (4/9); gCaptain (27/2); Kuehne+Nagel (2–8/9); ELWIS/BfG (15/9); Cơ quan Kênh đào Panama (4/9); WorldACD (7/9); bản tin Logistics và Vận tải biển của VASEP (8–14/9); Bộ Nông nghiệp và Môi trường qua VietnamPlus (15/9); Ủy ban châu Âu; USTR; Văn phòng Quốc vụ viện Trung Quốc qua Tân Hoa xã (4/11/2025); Lloyd's Register (1/5/2026). Cập nhật: 15/9/2026. 15/9/2026: bản đầu tiên. Nếu thấy số liệu nào đã thay đổi hoặc chưa đúng, xin báo cho CargoDuo để sửa.