Hàng xuất khẩu sang EU tháng 9/2026 phải tính đến hai chuyện: bãi cảng đích gần kín và một quy định sắp áp dụng. Tuần 2–8/9, tỷ lệ lấp đầy bãi APM Terminals Maasvlakte II ở Rotterdam khoảng 90%, theo Kuehne+Nagel. Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) áp dụng từ 30/12/2026, nên container cà phê hay gỗ xếp tàu tháng 11–12 theo lịch đi vòng Mũi Hảo Vọng có thể cập cảng EU sau mốc này.
Tính đến ngày 15/9/2026, cảng Rotterdam vẫn mở nhưng bãi gần đầy: Maasvlakte II khoảng 90%, ECT khoảng 83% (Kuehne+Nagel, tuần 2–8/9). Đàm phán lương ở cảng Đức chưa có thỏa thuận, chưa có lời kêu gọi đình công mới. PPWR áp dụng từ 12/8/2026, EUDR từ 30/12/2026; Việt Nam thuộc nhóm rủi ro thấp nhưng vẫn phải cung cấp dữ liệu nguồn gốc cho người mua EU.
Xuất khẩu sang EU tháng 9/2026: năm điểm chính
- Tuyến biển: theo Maersk (14/9), ba dịch vụ Gemini của Maersk và Hapag-Lloyd là AE11, AE5, ME2 chuyển sang kênh đào Suez nếu khu vực Biển Đỏ giữ ổn định; chuyến đầu của AE11 rời Tanjung Pelepas ngày 19/9.
- Cảng: bãi Maasvlakte II khoảng 90%, Bremerhaven 88%; sà lan và feeder của ECT trễ 24–72 giờ (Kuehne+Nagel, 2–8/9).
- Sông Rhine: trạm Kaub 28 cm ngày 15/9, BfG cho xác suất 100% mực nước dưới 77 cm đến 27/9; phí DET của người mua tiếp tục phát sinh.
- Bao bì: PPWR áp dụng từ 12/8/2026; khách hàng nhãn riêng có thể hỏi nhà máy dữ liệu bao bì.
- Hạn cuối năm: mã định danh sản phẩm (PID) bắt buộc từ 1/11, EUDR áp dụng từ 30/12/2026.
Cảng Rotterdam và Hamburg tháng 9/2026 đang ra sao?
Theo thông báo ngày 14/9 của Maersk về các dịch vụ Gemini khai thác cùng Hapag-Lloyd, AE5 (ghé Bremerhaven, Hamburg, Rotterdam) và AE11 (ghé Valencia, Barcelona, Genoa) chuyển từ Mũi Hảo Vọng sang kênh đào Suez. Chuyến đầu của AE11 rời Tanjung Pelepas ngày 19/9, của AE5 ngày 21/9. Maersk nói thay đổi “vẫn phụ thuộc vào sự ổn định liên tục ở khu vực Biển Đỏ”. Không cảng Việt Nam nào có trong lịch ghé; theo cách đọc của chúng tôi, hàng từ Cát Lái hay Cái Mép chỉ được lợi khi feeder nối đúng chuyến tại Tanjung Pelepas. Xeneta (9/9) ước tính đi qua Biển Đỏ rút ngắn khoảng 11 ngày trên tuyến Trung Quốc–Genoa.
Về cước, bản tin Logistics và Vận tải biển của VASEP tuần 8–14/9 ghi tuyến Bắc Âu giảm 6,10%, Địa Trung Hải giảm 6,48%. Xem thêm bản tin tình hình vận tải biển tháng 9/2026 và bài giá cước vận tải biển 2026.
Ở đầu nhận hàng, áp lực nằm ở bãi. Theo Kuehne+Nagel, tuần 2–8/9 bãi Maasvlakte II khoảng 90% và “dự kiến còn ở mức cao do đình công”, ECT khoảng 83% với ổ cắm điện container lạnh hạn chế. Bremerhaven đầy 88%, năng lực “ngày càng hạn chế, nhất là với hàng IMO và hàng quá khổ (OOG)”. Bãi Rotterdam đã ở mức 89–90% từ tuần 19–25/8, trước đình công.
Công đoàn ver.di đình công cảnh báo 48 giờ ở Hamburg ngày 2–4/9. Ngày 4/9, công đoàn FNV Havens đình công từ 11h15 đến 19h00 ở Rotterdam, Amsterdam, Vlissingen và Terneuzen. Hiệp hội chủ cảng Đức ZDS đưa ra hai phương án ngày 9/9, ver.di lấy ý kiến thành viên đến hết 14/9. Tính đến 15/9/2026, chưa có thỏa thuận và chưa có lời kêu gọi đình công mới.
Chặng nội địa từ cảng châu Âu đang chậm ở đâu?
Hàng cập Rotterdam hay Antwerp thường đi tiếp bằng sà lan trên sông Rhine, mắt xích căng nhất lúc này. Theo dự báo liên bang của Đức (ELWIS/BfG), trạm Kaub ở mức 28 cm lúc 05h00 ngày 15/9, và xác suất mực nước trung bình ngày nằm dưới 77 cm là 100% đến hết 27/9. Bảng phụ phí công bố của Contargo ghi “theo thỏa thuận” khi Kaub từ 80 cm trở xuống; ngày 15/9, cả bảng Kaub lẫn bảng Duisburg-Ruhrort đều ở mức này. Tuyến đường sắt bờ phải Troisdorf–Wiesbaden đóng đến 12/12/2026, và báo ngành cho biết tàu hàng dồn sang bờ trái, nên đường sắt khó gánh thay sà lan. Với hợp đồng CIF, chặng này do người mua lo, nhưng container nằm chờ ở đâu cũng ăn vào thời gian miễn phí DEM/DET, nên đáng hỏi người mua đã giữ xe tải dự phòng chưa.
EUDR, PPWR, CBAM: quy định EU nào đã áp dụng, quy định nào sắp tới?
EUDR, tức Quy định (EU) 2023/1115, áp dụng từ 30/12/2026 cho doanh nghiệp lớn và vừa, cùng doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ đã thuộc Quy định gỗ của EU; các doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ còn lại áp dụng từ 30/6/2027. Phạm vi gồm gia súc, ca cao, cà phê, dầu cọ, cao su, đậu nành và gỗ. Tính đến 15/9/2026, không có đợt hoãn mới. Lượng hàng liên quan không nhỏ: 7 tháng đầu năm, Việt Nam xuất 1,2 triệu tấn cà phê, trị giá 5,45 tỷ USD, theo báo Nông nghiệp và Môi trường (11/9).
Ngày 13/7, Ủy ban châu Âu thông qua quy định ủy quyền về phạm vi sản phẩm: bỏ khỏi phạm vi một số mặt hàng như da gia súc, lốp đắp lại, sản phẩm cao su lưu hóa và băng tải; thêm cà phê hòa tan, một số dẫn xuất dầu cọ và lưỡi bò đông lạnh từ 30/12/2027. Tính đến 15/9/2026, văn bản đang chờ đăng Công báo EU, nên doanh nghiệp làm hàng cao su hay da vẫn chuẩn bị như cũ.
Quy định về bao bì và chất thải bao bì của EU (PPWR), số (EU) 2025/40, áp dụng từ 12/8/2026 và không có văn bản hoãn. Tổng chì, cadimi, thủy ngân và crom VI trong bao bì không quá 100 mg/kg, bao bì tiếp xúc thực phẩm có thêm giới hạn PFAS; mỗi loại bao bì cần hồ sơ kỹ thuật, Tuyên bố về sự phù hợp của EU (DoC) và thông tin nhận diện kèm tên, địa chỉ nhà sản xuất. Theo cơ quan đăng ký bao bì Đức ZSVR (12/8), bên đặt hàng nhãn riêng là nhà sản xuất, nên nhà máy Việt Nam có thể nhận yêu cầu dữ liệu từ khách. Theo bản FAQ cập nhật (3/8) của Ủy ban châu Âu, như JETRO tóm tắt ngày 10/8, bao bì sản xuất trước 12/8 không phải tiêu hủy hay dán nhãn lại. Nhãn phân loại hài hòa chưa bắt buộc.
Người bán thương mại điện tử có hai mốc. Từ 1/7/2026, kiện hàng từ 150 euro trở xuống chịu 3 euro cho mỗi mặt hàng, tức mỗi dòng cùng mã phân loại, mô tả và xuất xứ. Từ 1/11/2026, mã PID bắt buộc với hàng bán từ xa nhập khẩu. Theo thỏa thuận cải cách hải quan, phí xử lý hải quan được thu chậm nhất từ 1/11/2026 và chưa có mức phí.
Với thép và nhôm, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) yêu cầu nhà nhập khẩu trên ngưỡng 50 tấn/năm là người khai báo được cấp phép từ 1/1/2026; chứng chỉ mở bán từ 1/2/2027. Cổng thông tin Bộ Công Thương dẫn giá chứng chỉ quý 2/2026 là 75,28 EUR/tấn CO₂; giá quý 3 có lịch công bố ngày 5/10. Hãng tàu phải nộp hạn ngạch EU ETS cho 70% phát thải năm 2025 trước 30/9/2026, còn phát thải năm 2026 tính đủ 100%. Khi đàm phán cước quý 4, chủ hàng nên hỏi phụ phí ETS phản ánh mức này ra sao.
Vì sao nên có phương án xếp xe trước khi container cập cảng?
Bãi cảng Bắc Âu ở mức 88–90% và sà lan chạy non tải nghĩa là container phải rời cảng nhanh, thường bằng xe tải. Ví dụ: nhà phân phối ở Đức nhận lô hàng tiêu dùng từ Việt Nam tại Rotterdam, cross-dock sang một sơ mi rơ moóc mui bạt 13,6 m giao Duisburg, Köln rồi Mannheim. Xếp sai thứ tự thì tài xế phải dỡ pallet Mannheim xuống mới lấy được pallet Duisburg.
Chúng tôi chạy kịch bản này trên CargoDuo: 30 pallet châu Âu 120 × 80 cm, không xếp chồng, chia ba nhóm. Mannheim (giao cuối, xếp trước): 12 pallet quần áo may sẵn cao 160 cm, 300 kg/pallet. Köln: 10 pallet nội thất gỗ tháo rời cao 170 cm, 450 kg/pallet. Duisburg (giao đầu, xếp sau cùng): 8 pallet đồ gốm sứ gia dụng cao 150 cm, 380 kg/pallet. Xe có lòng thùng 1.362 × 248 × 270 cm, tải trọng hàng cho phép 25.200 kg, đầu kéo 4x2 và rơ moóc ba trục.
Thuật toán xếp hàng đặt đủ 30/30 pallet, tổng 11.140 kg, mỗi nhóm một khối có vách ngăn. Trục dẫn động (82,2%) và cụm trục rơ moóc (41,6%) đều dưới giới hạn cài đặt. Thể tích chỉ 50,74% vì pallet không xếp chồng chỉ dùng được mặt sàn. Sàn 13,6 m nhận tối đa bao nhiêu pallet thì xem bài xe đầu kéo chở được bao nhiêu pallet.
Khi người mua bị giục lấy hàng khỏi cảng, kho nào có sẵn phương án xếp hàng trên CargoDuo và thứ tự xếp trước ngày tàu cập thì xe tới là xếp ngay. Phần mềm không làm thay hồ sơ EUDR, PPWR hay thủ tục hải quan; nó cho số liệu kích thước, trọng lượng và số kiện mà bộ chứng từ nào cũng cần.
Chủ hàng đi EU nên làm gì trong tháng 9 và quý 4/2026?
| Tuyến / điểm nút | Tình hình (có ngày) | Thời gian ảnh hưởng | Việc cần làm |
|---|---|---|---|
| Châu Á – châu Âu (Gemini) | AE11, AE5, ME2 sang Suez từ 19–24/9, có điều kiện (Maersk, 14/9) | Từ 19/9 | Xác nhận tuyến từng chuyến; báo ngày giao theo lịch đi vòng |
| Rotterdam: Maasvlakte II, ECT | Bãi khoảng 90% và 83%; sà lan ECT trễ 24–72 giờ (Kuehne+Nagel, 2–8/9) | Nửa cuối tháng 9 | Người mua đặt xe, thông quan trước khi tàu cập |
| Hamburg, Bremerhaven | Chưa có thỏa thuận lương hay lời kêu gọi đình công mới (15/9); Bremerhaven 88% | 15–30/9 | Tránh chuyển tải sát giờ; giữ phương án Rotterdam, Antwerp |
| Sà lan sông Rhine qua Kaub | 28 cm (15/9); BfG: 100% dưới 77 cm đến 27/9 | Ít nhất đến 27/9 | Lấy phụ phí bằng văn bản; giữ xe tải dự phòng |
| Thương mại điện tử | 3 euro/mặt hàng từ 1/7; PID và phí xử lý chậm nhất 1/11 | Trước 1/11 | Nạp dữ liệu PID; dự trù khoản phí |
| Cà phê, gỗ, cao su | EUDR áp dụng từ 30/12/2026 | Lô cập cảng từ 30/12 | Gửi dữ liệu vùng trồng trước khi xếp tàu tháng 11–12 |
- Trong tháng 9: chuẩn bị DoC, hồ sơ kỹ thuật, dữ liệu kim loại nặng và PFAS cho từng loại bao bì đi EU; chưa in lại thùng.
- Từ 19/9: hỏi hãng tàu chuyến của mình đi Suez hay Mũi Hảo Vọng trước khi tàu rời châu Á.
- Nửa cuối tháng 9: với hàng lạnh và hàng dỡ ở Maasvlakte II, ECT, đề nghị người mua đặt xe trước ngày tàu cập.
- Trước 30/12: gom đủ dữ liệu định vị vùng trồng; hợp đồng thép, nhôm quý 4 thêm điều khoản giá CBAM theo giá quý 3 (5/10).
- Trước khi đặt booking quý 4: tính trước đơn hàng cần mấy container. Khi bãi cảng đích gần 90%, container rẻ nhất là container không phải đặt.
Những mốc nào cần theo dõi trong 30–60 ngày tới?
Các mốc dưới đây tính đến ngày 15/9/2026 và có thể thay đổi. Hàng đi Trung Đông và Thổ Nhĩ Kỳ có mốc riêng trong bản tin xuất khẩu sang Trung Đông và bản tin xuất khẩu sang Thổ Nhĩ Kỳ.
- 19, 21 và 24/9: chuyến đầu qua Suez của AE11, AE5 và ME2. Nếu lịch công bố ngày 14/9 được giữ, hàng nối chuyến tại Tanjung Pelepas mới có căn cứ báo transit ngắn hơn.
- Sau 14/9: ver.di quyết định bước tiếp theo; thỏa thuận hay lời kêu gọi đình công đều có thể đến nhanh.
- 30/9: hạn nộp hạn ngạch ETS. 5/10: giá CBAM quý 3. 1/11: PID và phí xử lý. 30/12: EUDR áp dụng.
- Chưa có ngày: quy định ủy quyền EUDR đăng Công báo EU; mức phí xử lý hải quan.
Câu hỏi thường gặp
EUDR có hiệu lực khi nào, có bị hoãn nữa không?
EUDR áp dụng từ 30/12/2026 với doanh nghiệp lớn và vừa, cùng doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ đã thuộc Quy định gỗ của EU; các doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ còn lại áp dụng từ 30/6/2027. Tính đến ngày 15/9/2026, không có đợt hoãn mới. Quy định ủy quyền mà Ủy ban châu Âu thông qua ngày 13/7 điều chỉnh danh mục sản phẩm và đang chờ đăng Công báo EU.
Việt Nam được EU xếp rủi ro thấp theo EUDR thì doanh nghiệp còn phải làm hồ sơ gì?
Việt Nam thuộc nhóm rủi ro thấp theo Quy định thực thi (EU) 2025/1093, nên người mua EU của bạn được thẩm định đơn giản hóa, không phải đánh giá và giảm thiểu rủi ro. Bạn vẫn phải cung cấp dữ liệu nguồn gốc và định vị vùng trồng. Quyền đơn giản hóa mất đi nếu hàng bị trộn với nguyên liệu từ nước rủi ro tiêu chuẩn, rủi ro cao hoặc không rõ nguồn gốc.
Cà phê hòa tan có phải tuân thủ EUDR không, từ ngày nào?
Có, từ 30/12/2027, theo quy định ủy quyền Ủy ban châu Âu thông qua ngày 13/7/2026. Tính đến 15/9/2026, văn bản đang chờ đăng Công báo EU. Cà phê nhân và cà phê rang thuộc mốc 30/12/2026. Theo Tuổi Trẻ (VICOFA đăng lại), cà phê chế biến gồm rang xay và hòa tan chiếm 17,4% giá trị xuất khẩu cà phê 7 tháng đầu năm 2026.
PPWR là gì, đã áp dụng chưa và người mua EU sẽ yêu cầu giấy tờ gì?
PPWR là Quy định về bao bì và chất thải bao bì của EU, số (EU) 2025/40, áp dụng từ 12/8/2026. Với mỗi loại bao bì, người mua có thể yêu cầu Tuyên bố về sự phù hợp của EU (DoC), hồ sơ kỹ thuật, dữ liệu kim loại nặng (tổng không quá 100 mg/kg), dữ liệu PFAS nếu bao bì tiếp xúc thực phẩm và thông tin ghi trên bao bì. Bên đặt hàng nhãn riêng được coi là nhà sản xuất.
Cảng Rotterdam, Hamburg đình công tháng 9/2026 ảnh hưởng gì đến hàng Việt Nam?
Hamburg đình công cảnh báo 48 giờ ngày 2–4/9, các cảng Hà Lan đình công ngày 4/9; cả hai đã kết thúc. Tính đến 15/9/2026, đàm phán lương ở cảng Đức chưa có thỏa thuận và chưa có lời kêu gọi đình công mới. Hệ quả còn lại là bãi đầy: tuần 2–8/9, Maasvlakte II khoảng 90%, Bremerhaven 88% (Kuehne+Nagel). Với hàng cập nửa cuối tháng 9, nên đề nghị người mua đặt xe trước.
Nguồn, tất cả năm 2026: Kuehne+Nagel (25/8 và 8/9); Maersk (14/8 và 14/9); ver.di Hamburg (2/9), ZDS (10/9), Transport Online (4/9); Xeneta (9/9); bản tin Logistics và Vận tải biển của VASEP (tuần 8–14/9); ELWIS, BfG và Contargo (14–15/9); Ủy ban châu Âu (trang PPWR, EUDR, CBAM, EU ETS, Access2Markets, Green Forum); Nghị viện châu Âu (26/3); ZSVR (12/8); JETRO (10/8); Bộ Công Thương (5/8); báo Nông nghiệp và Môi trường (11/9); Tuổi Trẻ qua VICOFA (5/9). Số liệu xếp hàng là kết quả chạy thật trên CargoDuo ngày 15/9/2026. Cập nhật: 15/9/2026. 15/9/2026: bản đầu tiên. Thấy số liệu nào đã đổi hoặc chưa đúng, hãy báo để chúng tôi sửa.