Tính đến ngày 15/9/2026, eo biển Hormuz vẫn đóng với tàu container, hơn sáu tháng sau khi gián đoạn bắt đầu ngày 28/2. Theo bản cập nhật vận hành ngày 11/9 của Maersk, hàng đi các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) chỉ vào được qua Khor Fakkan hoặc bằng xe tải vào Jebel Ali, còn booking đi Dammam, Jubail và Iraq vẫn tạm ngừng. Với doanh nghiệp xuất khẩu sang Trung Đông tháng 9/2026, câu hỏi đầu tiên cho mỗi lô cá tra, tôm hay gạo là container sẽ được dỡ ở cảng nào.
Trả lời ngắn: tính đến 15/9/2026, hàng đi Ả Rập Xê Út vào qua cảng Jeddah hoặc cảng King Abdullah rồi đi tiếp bằng xe tải, hàng đi UAE dỡ ở Khor Fakkan (Maersk, 11/9). Ở Jeddah, tàu chờ cầu trung vị 2,2 ngày (Portcast, 6–12/9) nhưng hàng nằm cảng khoảng 10–12 ngày sau khi dỡ (Expeditors, 2/9); ở Khor Fakkan, tàu chờ cầu 6,16 ngày. Maersk thu cước khẩn cấp 1.800–3.800 USD mỗi container đi vùng Vịnh, trừ các cảng Biển Đỏ và Salalah, cộng 1.000 USD nếu tàu qua Hormuz.
Tóm tắt nhanh tình hình đến 15/9/2026
- Hormuz: đóng với tàu container từ 28/2/2026; Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp (JMIC) giữ mức đánh giá mối đe dọa “nghiêm trọng” ngày 1/9. Mọi booking quý 4 nên tính theo tình trạng này.
- Cảng nhận hàng: theo Maersk (11/9), hàng Ả Rập Xê Út qua Jeddah và cảng King Abdullah, hàng UAE qua Khor Fakkan hoặc xe tải vào Jebel Ali; booking đi Dammam, Jubail và Iraq tạm ngừng. Chốt cảng dỡ trước khi ký giá.
- Chi phí: cước khẩn cấp của Maersk tới 3.800 USD mỗi container lạnh, thêm 1.000 USD nếu qua Hormuz; OCR 500 USD cho booking hợp đồng đi UAE từ 15/9, đi Bahrain, Qatar, Kuwait, Iraq từ 17/9. Nên tách mỗi khoản thành một dòng riêng trong giá CIF.
- Jeddah: kỷ lục 540.107 TEU trong tháng 7 (số liệu Mawani, Arab News 12/8); hàng nằm cảng khoảng 10–12 ngày sau khi dỡ (Expeditors, 2/9). Người mua nên đặt xe tải trước khi tàu cập.
- Suez: bốn dịch vụ Gemini chuyển sang kênh đào từ 19/9 (Maersk, 14/9), không dịch vụ nào ghé Jeddah, King Abdullah hay Salalah.
- Kho: lấp đầy trên 90% ở Riyadh, Jeddah và Dammam (JLL, quý 2/2026). Hỏi người mua đã có chỗ kho cho tháng 10–11 chưa.
Eo biển Hormuz và Biển Đỏ: hàng đi vùng Vịnh còn đường nào?
Theo Lloyd's List Intelligence (9/9), có ít nhất 346 lượt tàu qua Hormuz trong tháng 8, nhưng riêng tàu container và tàu hàng rời “hầu như không có thay đổi”; tuyến đi tạm thời được nêu ngày 26/8 vẫn chưa có ngày bắt đầu, tọa độ hay mức phí. Sự cố an ninh tiếp diễn đến giữa tháng 9 (UKMTO, 13/9). Không nên chào giá quý 4 với giả định tàu vào thẳng Jebel Ali, Dammam hay Kuwait.
Tuyến thay thế do từng hãng tự vạch. Theo bản cập nhật số 46 của Maersk ngày 11/9, hàng đi Ả Rập Xê Út được nhận ở Jeddah và cảng King Abdullah, rồi hãng chở bằng xe tải đi Riyadh và Dammam. Hàng nhập UAE dỡ ở Khor Fakkan rồi chạy xe tải vào Jebel Ali; một số lô được dỡ ở Fujairah. Hàng đi Kuwait, Qatar và Bahrain nay chuyển tải ở Salalah hoặc Khor Fakkan, và Maersk ghi rõ hàng này “sẽ không đi qua Jeddah”. Chặng nối cảng (land bridge) ở đây đều là xe tải: tuyến đường sắt Riyadh–Jeddah chưa vận hành, theo tổng giám đốc Công ty Đường sắt Ả Rập Xê Út (tháng 1/2026).
Ở phía Biển Đỏ, một mối đe dọa nhắm vào tàu có liên hệ với Ả Rập Xê Út có hiệu lực từ 20/7/2026. Lloyd's List Intelligence ghi nhận lượt tàu qua eo biển Bab el-Mandeb bình quân 273 lượt mỗi tuần trong giai đoạn 27/7–23/8, so với 319 lượt trước 20/7, và tàu container vẫn đi qua. Vùng rủi ro Biển Đỏ của Joint War Committee cũng được nới khoảng 800 km lên phía bắc, bao cả Jeddah và Yanbu (Lloyd's List Intelligence, 6/8); vùng này dùng để tính bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho thân tàu, do chủ tàu trả.
Ngày 14/9, Maersk và Hapag-Lloyd công bố chuyển thêm bốn dịch vụ Gemini sang kênh đào Suez, chuyến đầu chiều tây từ 19/9, và nói việc này phụ thuộc vào mức ổn định ở khu vực Biển Đỏ. Không dịch vụ nào trong số đó ghé Jeddah, cảng King Abdullah hay Salalah, và không cảng Việt Nam nào có trong lịch ghé của các dịch vụ Gemini qua Suez. Theo cách đọc của chúng tôi, đây chủ yếu là tin của tuyến châu Á – châu Âu; chi tiết từng hãng có trong bản tin tình hình vận tải biển tháng 9/2026.
Cảng Jeddah và Khor Fakkan đang tắc nghẽn đến mức nào?
Jeddah gánh gần hết lượng container của Ả Rập Xê Út. Theo số liệu Mawani do Arab News đăng ngày 12/8, cảng Jeddah (Jeddah Islamic Port) đạt kỷ lục 540.107 TEU trong tháng 7/2026, trong khi toàn bộ các cảng Ả Rập Xê Út đạt 597.737 TEU, giảm 17,5% so với tháng 7/2025. Theo tính toán của CargoDuo, Jeddah chiếm khoảng 90% sản lượng container của cả nước.
Tàu cập cầu ở Jeddah tương đối nhanh, còn hàng ra khỏi cảng thì chậm. Số liệu Portcast tuần 6–12/9 cho thời gian tàu chờ cầu trung vị 2,2 ngày. Khuyến cáo ngày 2/9 do Expeditors công bố mô tả Jeddah “vẫn hoạt động nhưng tắc nghẽn”, hàng nằm cảng khoảng 10–12 ngày sau khi dỡ. Maersk (9/9) cho biết lượng hàng dồn về Jeddah và cảng King Abdullah làm kéo dài thời gian lấy container và quay vòng xe tải, và hãng đã bổ sung xe. Với container lạnh, đó là 10–12 ngày máy lạnh chạy trong bãi, cộng phí cắm điện, phí lưu bãi và phí lưu container tại cảng (DEM).
Với hàng đi UAE, chỗ nghẽn là cầu tàu. Theo Portcast, tàu chờ cầu trung vị 6,16 ngày ở Khor Fakkan trong tuần 6–12/9, mức “cao”. Semafor (2/9) mô tả xe tải xếp hàng tới 12 giờ ở Khor Fakkan và Fujairah, so với 27 phút ở Jebel Ali. Jebel Ali không hư hại hạ tầng nhưng chỉ xử lý 374.000 TEU trong quý 2/2026, giảm 90,1% (DP World, 13/8). Cảng này nằm phía trong eo biển nên không phải cảng dự phòng.
Cùng tuần, Portcast ghi thời gian chờ ở cảng King Abdullah 0,08 ngày, Dammam 0,06 ngày, Salalah 0,47 ngày và Sohar 1,21 ngày. Con số thấp chưa nói hết: Expeditors (2/9) ghi nhận cảng King Abdullah còn tồn hàng và thiếu năng lực vận chuyển nội địa, còn Dammam vắng vì hãng tàu ngừng ghé.
Phụ phí khẩn cấp, OCR và khai báo FASAH: chủ hàng phải tính gì?
Theo Maersk (11/9), hàng xếp từ hoặc đi Iraq, Kuwait, Dammam, Jubail, Bahrain, Qatar, UAE và Oman (trừ Salalah) chịu cước khẩn cấp (Emergency Freight Rate): 1.800 USD mỗi container 20 feet khô, 3.000 USD mỗi container 40 feet khô, 3.800 USD mỗi container lạnh, hàng đặc biệt hoặc hàng nguy hiểm. Container đi qua Hormuz trả thêm 1.000 USD. Phí lưu bãi miễn 14 ngày, từ ngày thứ 15 tính 25 USD/TEU/ngày. Bản cập nhật ngày 9/9 ghi rằng mức cước “có thể được điều chỉnh”.
Maersk còn thu phụ phí OCR (thu hồi chi phí vận hành khẩn cấp) 500 USD mỗi container với booking hợp đồng: đi UAE từ 15/9, đi Bahrain, Qatar, Kuwait và Iraq từ 17/9. Phạm vi là hàng từ mọi xuất xứ “trừ Viễn Đông châu Á”, nhưng cả hai thông báo đều không định nghĩa cụm từ này, nên hàng từ Việt Nam có bị tính hay không vẫn chưa rõ. Doanh nghiệp cần hỏi hãng tàu bằng văn bản trước khi chào giá. Để tham chiếu, cước giao ngay từ Trung Quốc đi Jeddah vượt 10.000 USD/FEU trong tháng 9 (Xeneta), không phải cước từ Việt Nam; các chỉ số theo tuần có trong bài giá cước vận tải biển 2026.
Với hàng đang trên biển, Maersk cho phép chọn đi tiếp, trả về cảng xếp hoặc đổi cảng đích. Nếu quyết định sau khi container đã vào khu vực, hoặc trong vòng 72 giờ trước giờ dỡ dự kiến, lô hàng chịu phí khẩn cấp Hormuz.
Theo VATupdate (26/8), thêm nhiều nhóm sản phẩm như thép và vật liệu xây dựng phải có bản khai sản phẩm được duyệt trước khi SASO cấp giấy chứng nhận hợp quy qua SABER. Chưa có ngày hiệu lực, nên hãy tra mã HS trên SABER trước khi nhận đơn.
Kho ở Ả Rập Xê Út còn chỗ cho hàng quý 4 không?
Theo JLL (quý 2/2026), tỷ lệ lấp đầy kho công nghiệp trên 90% ở Riyadh, Jeddah và vùng đô thị Dammam; giá thuê tăng 6,9% ở Dammam, 4,8% ở Jeddah và 3,9% ở Riyadh (JLL không nêu kỳ so sánh). JLL cho rằng tỷ lệ lấp đầy sẽ còn cao trong ngắn và trung hạn do hàng chuyển hướng về các cảng phía tây, và Maersk (tháng 8/2026) cũng cho rằng nhu cầu kho ở ba thành phố này sẽ mạnh đến cuối năm.
Chưa có số liệu 2026 riêng cho kho lạnh ở Ả Rập Xê Út. Với hàng đông lạnh, hãy hỏi người mua đã có chỗ kho lạnh cho tháng 10–11 chưa. Container đến Jeddah mà người nhận chưa có chỗ sẽ nằm lại bãi và tiếp tục chịu phí.
Container lạnh đi Jeddah: xếp 18 hay 20 pallet?
Xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt 7,94 tỷ USD trong tám tháng, và Bộ Nông nghiệp và Môi trường coi các thị trường halal với khoảng 2,2 tỷ người Hồi giáo là hướng đa dạng hóa (VietnamPlus, 15/9). Hàng lạnh lại chịu nhiều ràng buộc nhất: container lạnh được nhận theo từng cảng, đi các cảng trong vùng Vịnh thì chịu cước khẩn cấp riêng, đi Jeddah thì nằm cảng khoảng 10–12 ngày. Khi số container lạnh có hạn, số pallet trong mỗi container quyết định bao nhiêu hàng lên tàu.
Lấy ví dụ một lô cá tra phi lê đông lạnh từ Cát Lái đi Jeddah: pallet 120 × 100 × 190 cm, 950 kg mỗi pallet, không xếp chồng, chỉ đặt trên sàn. Container lạnh 40 feet HC có lọt lòng 1.157,8 × 228,0 × 252,5 cm và tải trọng hàng cho phép 29.700 kg; phần mềm tính dung tích 66,7 m³; số đo các loại vỏ có trong bảng kích thước container. Chiều rộng 228 cm chỉ vừa hai pallet, nên câu hỏi là mỗi hàng dọc chứa được mấy pallet.
Nếu mọi pallet quay cùng một chiều, mỗi hàng dọc nhận 9 pallet, cộng lại 18. Hai pallet còn lại, 1.900 kg, không có chỗ, và phần mềm báo “2 món chưa xếp”. Container chở 17.100 kg, dùng 61,57% thể tích.
Khi được phép xoay pallet, thuật toán xếp hàng đặt một hàng 9 pallet với cạnh 120 cm chạy dọc container (9 × 120 = 1.080 cm) bên cạnh một hàng 11 pallet xoay ngang (11 × 100 = 1.100 cm), chiếm 100 + 120 = 220 trong 228 cm chiều rộng. Kết quả: 20/20 pallet đã xếp, 19.000 kg (63,97% tải trọng 29,70 tấn), thể tích 68,41% (45,6 m³), cân bằng trái/phải +0,75%.
Hai pallet thêm là thêm 11% hàng trên cùng một ổ cắm điện, cùng một container, cùng một đồng hồ DEM/DET. Khi container lạnh được nhận theo từng cảng, phương án xếp hàng quyết định pallet thứ 19 và 20 lên tàu hay nằm lại kho lạnh chờ chuyến sau. Doanh nghiệp có thể thử với kích thước pallet của chính mình trên công cụ lập phương án xếp hàng CargoDuo trước khi chốt số booking với forwarder.
Xuất khẩu sang Trung Đông quý 4/2026: doanh nghiệp cần làm gì?
| Tuyến / cảng | Tình trạng | Thời gian ảnh hưởng | Việc cần làm |
|---|---|---|---|
| Hormuz → UAE, Kuwait, Qatar, Bahrain, Iraq | Đóng với tàu container từ 28/2/2026; JMIC đánh giá mối đe dọa “nghiêm trọng” (1/9) | Mọi booking quý 4 | Dỡ ở Khor Fakkan, Fujairah hoặc Salalah; kiểm tra lại khuyến cáo khi đặt chỗ |
| Cảng Jeddah (hàng nhập) | Chờ cầu 2,2 ngày (Portcast, 6–12/9); hàng nằm cảng khoảng 10–12 ngày sau khi dỡ (Expeditors, 2/9) | Tàu đến từ cuối tháng 9 đến hết tháng 10/2026 | Khai FASAH ít nhất 72 giờ trước ETA; đặt xe trước khi tàu cập; tính 2 tuần phí lưu |
| Khor Fakkan / Fujairah → Jebel Ali | Chờ cầu trung vị 6,16 ngày (Portcast, 6–12/9); một số lô dỡ ở Fujairah (Maersk, 11/9) | Tháng 9–10/2026 | Cộng khoảng 1 tuần rủi ro chờ cầu; chấp nhận khả năng đổi cảng dỡ |
| Container lạnh đi Ả Rập Xê Út, UAE | Maersk ngừng nhận ở Dammam, Jubail, King Abdullah; nhận ở Khor Fakkan, Jebel Ali; Jeddah cần xác nhận riêng (11/9) | Tính đến 15/9/2026 | Xin xác nhận bằng văn bản; xếp đủ pallet mỗi container |
| Jeddah → Riyadh / Dammam (xe tải) | Maersk chở bằng xe tải (11/9); tổng trọng lượng tối đa 21 / 34 / 42 / 45 tấn theo số trục (SPA, 24/9/2024) | Mọi chuyến | Lập phương án từng xe trong giới hạn trước khi ra cổng cảng |
- Trước mỗi booking từ 15/9: kiểm tra danh sách tạm ngừng theo loại hàng (khô, lạnh, nguy hiểm, quá khổ); không đóng container lạnh đi Jeddah khi chưa có xác nhận bằng văn bản.
- Khi chào giá CIF/CFR quý 4: tách cước khẩn cấp, phí Hormuz và OCR (UAE từ 15/9; Bahrain, Qatar, Kuwait, Iraq từ 17/9) thành từng dòng, và hỏi hãng tàu bằng văn bản xuất xứ Việt Nam có được loại trừ OCR không.
- Với hàng đến Jeddah trong tháng 9–10: khai FASAH ít nhất 72 giờ trước khi tàu đến, nhắc người mua đặt xe trước khi tàu cập, và tính ít nhất hai tuần hàng nằm cảng vào giá.
- Với khách ở UAE, Kuwait, Qatar, Bahrain: ghi rõ cảng dỡ và chặng xe tải trong booking; trước khi ký hợp đồng quý 4, hỏi công ty bảo hiểm bằng văn bản về điều khoản rủi ro chiến tranh.
Từ nay đến tháng 11/2026 cần theo dõi những mốc nào?
- 17/9: phụ phí OCR 500 USD của Maersk áp dụng cho booking hợp đồng đi Bahrain, Qatar, Kuwait và Iraq.
- 19/9, 21/9 và 24/9: chuyến đầu qua Suez của AE11, AE5 và ME2; nếu một dịch vụ bị chuyển hướng trở lại, thời gian đi vòng Mũi Hảo Vọng lại áp dụng, như các lần chuyển hướng tháng 2/2026.
- 23/9, Quốc khánh Ả Rập Xê Út: hỏi đại lý hải quan tại Jeddah giờ làm việc quanh ngày này trước khi hẹn lấy hàng.
- 7/10: COSCO dự kiến thêm Jeddah vào dịch vụ RES4 Trung Quốc – Biển Đỏ (Linerlytica).
- 24/10: Singapore Airlines hủy chuyến Dubai, KLM ngừng bay Dubai, Riyadh và Dammam đến hết ngày này (Expeditors, 2/9); hàng không gấp nên đặt chỗ sớm.
Maersk ra ba bản cập nhật vùng Vịnh trong hai tuần (31/8, 9/9, 11/9), nên cần kiểm tra lại trước mỗi booking. Hàng đi châu Âu qua Suez được theo dõi trong bài xuất khẩu sang EU tháng 9/2026; tàu đi Mersin qua Suez hay vòng Mũi Hảo Vọng có trong bài xuất khẩu sang Thổ Nhĩ Kỳ tháng 9/2026.
Câu hỏi thường gặp
Eo biển Hormuz đã mở cửa lại cho tàu container chưa?
Chưa. Tính đến 15/9/2026, eo biển Hormuz vẫn đóng với tàu container, tình trạng kéo dài từ 28/2/2026, và Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp (JMIC) giữ mức đánh giá mối đe dọa “nghiêm trọng” trong khuyến cáo ngày 1/9. Chưa có mốc mở lại nào được công bố, nên bạn cần kiểm tra khuyến cáo mới nhất của hãng tàu mỗi lần đặt chỗ.
Hàng đi Dubai (UAE) bây giờ dỡ ở cảng nào?
Theo Maersk (11/9/2026), hàng nhập đi UAE được nhận qua Khor Fakkan, hoặc vào Jebel Ali bằng chặng xe tải nối cảng (land bridge); một số lô được dỡ ở Fujairah. Tàu chờ cầu ở Khor Fakkan trung vị 6,16 ngày trong tuần 6–12/9 (Portcast), vì vậy hãy cộng khoảng một tuần và ghi rõ cảng dỡ trong booking. Hãng tàu khác có thể có quy định khác.
Cảng Jeddah có đang tắc nghẽn không, hàng nằm cảng bao lâu sau khi dỡ?
Tàu cập cầu ở Jeddah tương đối nhanh, trung vị 2,2 ngày trong tuần 6–12/9/2026 (Portcast). Khâu chậm là đưa hàng ra: khuyến cáo ngày 2/9 do Expeditors công bố ghi hàng nằm cảng khoảng 10–12 ngày sau khi dỡ. Bạn nên khai FASAH sớm, nhắc người mua đặt xe trước khi tàu cập và tính ít nhất hai tuần phí lưu vào giá.
Còn gửi được container lạnh thủy sản sang Ả Rập Xê Út và UAE không?
Được, nhưng tùy cảng. Theo Maersk (11/9/2026), hãng tạm ngừng nhận container lạnh đi Dammam, Al Jubail, cảng King Abdullah, Kuwait, Qatar, Bahrain, Iraq, Jordan, và đi UAE trừ Khor Fakkan và Jebel Ali. Jeddah không có tên trong cả hai danh sách, nên bạn cần hãng tàu xác nhận bằng văn bản. Maersk nói sẽ cố dành “sự quan tâm đặc biệt” cho thực phẩm thiết yếu, thuốc và hàng dễ hỏng, nhưng không cam kết chỗ.
Cước khẩn cấp và phụ phí OCR của Maersk là gì, ai trả khi bán giá CIF?
Cước khẩn cấp là khoản Maersk thu với hàng đi UAE, Oman (trừ Salalah), Dammam, Jubail, Kuwait, Qatar, Bahrain và Iraq: từ 1.800 USD (20 feet khô) đến 3.800 USD (container lạnh), cộng 1.000 USD nếu qua Hormuz. OCR là 500 USD mỗi container cho booking hợp đồng đi UAE từ 15/9, đi Bahrain, Qatar, Kuwait, Iraq từ 17/9/2026, trừ hàng từ “Viễn Đông châu Á”, cụm từ chưa được định nghĩa. Bán CIF, bạn là bên thuê tàu nên thường chịu các khoản này, trừ khi hợp đồng ghi khác.
Bảo hiểm hàng hóa có còn bảo vệ lô hàng đi Biển Đỏ và vùng Vịnh không?
Không có câu trả lời chung. Vùng rủi ro Biển Đỏ của Joint War Committee đã được nới khoảng 800 km lên phía bắc, bao cả Jeddah và Yanbu (Lloyd's List Intelligence, 6/8/2026), nhưng vùng này áp dụng cho bảo hiểm thân tàu do chủ tàu trả. Ngày 9/9, Nội các Ả Rập Xê Út thông qua một quỹ bảo hiểm rủi ro chiến tranh hàng hải do Saudi Re dẫn đầu, gồm cả hàng hóa, chưa có ngày bắt đầu hay mức phí (JETRO, 14/9). Hãy hỏi công ty bảo hiểm bằng văn bản trước khi ký hợp đồng quý 4.
Nguồn: Maersk (bản cập nhật vận hành Trung Đông 31/8, 9/9 và 11/9/2026; thông báo OCR 9/9 và 11/9; thông báo Gemini 14/9); Lloyd's List Intelligence (23/7–9/9); JMIC (1/9); UKMTO (13/9); Expeditors (2/9); Portcast (6–12/9); số liệu Mawani qua Arab News (12/8); DP World (13/8); Semafor (2/9); Xeneta (9/9); Linerlytica (9/8); ZATCA (2/5/2025); ONE (8/10/2025); VATupdate (26/8); Tổng cục Đường bộ Ả Rập Xê Út qua SPA (24/9/2024); Công ty Đường sắt Ả Rập Xê Út qua Arab News (21/1/2026); JLL qua Arab News (26/8); JETRO (14/9); VietnamPlus (15/9). Quy định nhận hàng và phụ phí là của Maersk, không đại diện cho các hãng khác. Phương án xếp hàng là kết quả chạy thật trên CargoDuo ngày 15/9/2026. Cập nhật: 15/9/2026. 15/9/2026: bản đầu tiên. Nếu thấy thông tin nào đã thay đổi hoặc chưa chính xác, hãy báo để chúng tôi sửa.