İçeriğe atla

Tır Kaç Palet Alır? 34, 33 veya 26 — Asıl Sınırı Dingil Koyar

Bir tır yüklemesine üç sayı karar verir ve bunlar herkesin sıraladığının tam tersi sırayla devreye girer. Zemin planı 34 Euro palet verir. Ruhsattaki istiap haddi bunu aşağı çeker. 11,5 tonluk çeker aks bir kez daha aşağı çeker — üstelik katar 40 tonluk sınırın altındayken, yalnızca paletler dorsenin neresinde durduğu için. Türk kanunu bu ihtimali tahmin etmiyor; 65. maddenin (c) bendinde kelimesi kelimesine yazıyor.

13,61 m'lik zemine 34 Euro palet: ön duvarda çevrilmiş iki ikili sıra, ardından on tane üçlü sıra — 13.610 mm'nin 13.600'ü dolu ve çeker aks daha şimdiden sınırın %105,7'sinde

Bir nakliyeciye tır kaç palet alır diye sorun, 33 der. Dorseyi üreten firmaya sorun, kendi föyünde 34 yazar. İkisi de doğrudur ve ikisi de sizin sevkiyatınıza karar veren sayı değildir.

Kısa cevap: 13,60 m'lik tenteli dorsenin zemini tek katta 34 Euro palet (80x120 cm), rahat yüklenmiş üçlü sıra düzeninde 33, sanayi paletiyle (100x120 cm) 26 palet alır. Tırsan kendi 13,60 m'lik perdeli dorse föyünde iki ayrı modelde de 34 yazıyor; sektörün konuştuğu 33 ise aynı dorsenin yalnızca üçlü sırayla yüklenmiş hâli.

Sonra kısıtlar herkesin sıraladığının tam tersi sırayla geliyor. Zemin 34 diyor. Ruhsattaki istiap haddi bunu aşağı çekiyor. Ve 11,5 tonluk çeker aks bir kez daha aşağı çekiyor — üstelik katar 40 tonluk sınırın 2,8 ton altındayken, yalnızca paletlerin dorsenin neresinde durduğu yüzünden. Bu bir yorum değil: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 7574 sayılı Kanun'la değişik 65. maddesi, birinci fıkrasının (c) bendinde bunu kelimesi kelimesine yazıyor — "(b) bendindeki ağırlıklar aşılmamış olsa bile azami dingil ağırlıkları aşılacak şekilde yüklenmesi" ayrı bir ihlaldir ve işletene 10.000 TL kesilir.

Gerçek CargoDuo çıktısı. 34 Euro palet, 13,61 m'lik zemine tam olarak üreticinin ilan ettiği düzenle oturuyor: ön duvarda çevrilmiş iki ikili sıra, ardından on tane üçlü sıra. 13.610 mm'nin 13.600'ü dolu — ve yanındaki çeker aks okuması daha şimdiden sınırın %105,7'si.

Tır Kaç Palet Alır? Tek Tabloda Kısa Cevap

Palet ve yerleşimTaban ölçüsüSıradaSıra sayısıDorse başınaZemin kullanımı
Euro palet (karma yerleşim)80x120 cm3 ve 21234%96,9
Euro palet (üçlü sıra)80x120 cm31133%94,1
Euro palet (ikili dikine sıra)80x120 cm21734%96,9
Sanayi paleti100x120 cm21326%92,7
Euro palet, çift kat80x120 cm3 ve 212 x 268 yer
13.610 x 2.474 mm'lik bir tenteli dorse zemini için hesaplanmıştır (Tırsan Maxima Plus T.SCS NG X+ föyü). 34 ve 26 üreticinin kendi ilan ettiği kapasitedir; 33 aynı dorsenin yalnızca üçlü sırayla yüklenmiş hâli ve Türkçe sektör içeriğinin ortak rakamıdır. Çift kattaki 68 yer türetilmiştir, hiçbir üretici föyünde yazmaz.

13,60 m İçeride Ne Demek?

Standart tenteli yarı römorkun iç ölçüsü 13.610 x 2.474 x 2.750 mm'dir. Bunlar bir blogdan değil, üretici föyünden gelen rakamlar: Tırsan Maxima Plus T.SCS NG X+ için iç uzunluk 13.610 mm, iç genişlik 2.474 mm, iç net yükseklik 2.750 mm, boş ağırlık 6.960 kg (±%3), dingil mesafesi 7.700 mm. Aynı üreticinin hafif perdeli T.SCL X+ modelinde ise iç genişlik 2.480 mm, iç yükseklik 2.690 mm ve boş ağırlık 6.480 kg.

Genişlik, en çok yanlış yazılan ölçü. Türkçe içerikte aynı araç için 2,42 / 2,45 / 2,48 / 2,50 m rakamlarının hepsi dolaşıyor. 2,44 m ise bir dorse ölçüsü hiç değil — 2.438 mm ISO konteynerin dış genişliğidir ve tır yazılarına oradan sızar; aynı nominal-gerçek farkını kutular için konteyner ölçüleri yazısında haritalamıştık. İki Tırsan modeli arasındaki 6 mm'lik fark palet sayısını değiştirmez, çünkü ikisinde de 2.400 mm'lik üçlü sıra rahatça oturur. Değiştirdiği şey ağırlıktır: 480 kg'lık boş ağırlık farkı, seramik yükünde yarım paletlik faydalı yük demektir.

Araçİç ölçü / kasaEuro paletSanayi paletiNot
13,60 tenteli dorse13,61 x 2,474 x 2,75 m3426Türkiye'nin standart ihracat aracı
Hafif perdeli dorse13,61 x 2,48 x 2,69 m3426480 kg daha hafif; faydalı yük artar
Mega dorse13,61 m, iç yükseklik ~3,00 m3426Aynı zemin, sadece yükseklik
Kırkayak (4 dingilli rijit)~8,20-8,50 m kasa~20~16Yurt içi dağıtımın ana aracı
10 teker (3 dingilli rijit)~7,20 m kasa~18~14Şehir içi ve kısa mesafe
Mega dorse zemini alçaltıp tavanı inceltir ve aynı 4,00 m'lik gabari içinde ~3,00 m iç yükseklik verir; taban ölçüsü değişmediği için mega size hacim ve istif payı kazandırır, zemine tek bir palet bile eklemez. Kırkayak ve 10 teker satırlarındaki kasa uzunlukları sektörde yaygın ölçülerdir, üretici föyüyle teyit edilmemiştir; palet sayıları bu uzunluklardan hesaplanmıştır — kendi aracınızın ruhsat ve föy ölçüsüyle doğrulayın.

Sayıyı Belirleyen Palet Standartları

PaletÖlçüTaşıma kapasitesiNerede kullanılır
Euro palet / EPAL 180x120 cm (1.200 x 800 x 144 mm)1.500 kgTürkiye ve Avrupa'nın standardı
Sanayi paleti (Amerikan palet)100x120 cm (1.200 x 1.000 mm)Hammadde, kimya, dökme çuval, ihracat gıda
EPAL 2100x120 cm (1.200 x 1.000 x 162 mm)1.250 kgAğır ve büyük ebat yükler
EPAL 3100x120 cm (1.200 x 1.000 x 144 mm)1.500 kgKapalı devre sanayi havuzları
Karo üreticisinin özel paleti99x139 cm ve 109x154 cmBüyük ebat teknik porselen karo
GMA / Kuzey Amerika1.219 x 1.016 mmABD (48 x 40 inç)
Asya karesi110x110 cmJaponya, Çin, Kore
ISO 6780 altı taban ölçüsü tanır: 1200x1000, 1200x800, 1100x1100, 1067x1067, 1219x1016 ve 1165x1165 mm. Türkçe kullanımda iki tuzak var: EPAL kendi sayfasında Euro paletin 800 mm'lik kenarına "uzunluk", 1.200 mm'lik kenarına "genişlik" der — etiketler ters, ölçüler doğru; ve 100x120 palete sektörde "sanayi paleti", "Amerikan palet" ve kafa karıştırıcı biçimde "standart palet" birlikte deniyor.

Euro paletin 800 mm'lik kenarı tarihsel bir tesadüf değil. Üç tanesi yan yana 2.400 mm eder ve 2.474 mm'lik bir gövdeye 74 mm boşlukla girer. Dorse palete göre şekillenmiştir, palet dorseye göre değil — ve bu yüzden aynı 800 mm'lik kenar, birazdan göreceğiniz gibi, 34'üncü paletin de kaderini belirler.

34, 33 ve 26 Nereden Çıkıyor?

Dört yerleşim, hesaplanmış hâliyle
UCLU SIRA (yatik)     3 x 800 = 2.400 mm   (2.474 mm mevcut)
                      13.610 / 1.200 = 11,34  ->  11 sira
                      11 x 3 = 33 palet, artan 410 mm

KARMA YERLESIM        2 sira ikili dikine (800 mm derinlik) + 10 sira uclu
                      2 x 800 + 10 x 1.200 = 13.600 mm
                      4 + 30 = 34 palet, artan 10 mm

IKILI DIKINE SIRA     2 x 1.200 = 2.400 mm enine
                      13.610 / 800 = 17,01  ->  17 sira
                      17 x 2 = 34 palet, artan 10 mm

SANAYI PALETI         2 x 1.200 = 2.400 mm enine
                      13.610 / 1.000 = 13,61  ->  13 sira
                      13 x 2 = 26 palet, artan 610 mm

34 Euro palet verildiğinde CargoDuo'nun optimizasyon motoru tam olarak karma yerleşimi kuruyor: ön duvara çevrilmiş iki ikili sıra, ardından on tane üçlü sıra, 34 paletin 34'ü de ilk dorsede. 13.610 mm'nin 13.600'ünü kullanıyor. Yani üreticinin föyünde ilan ettiği rakama, sadece geometriden yola çıkarak varıyor.

34'üncü palet bir tolerans bahsidir

Ne nakliyecinin ne de föyün söylediği şey şu: UIC 435-2 Euro paleti 800 +3/-0 mm ve 1.200 +3/-0 mm olarak ölçülendirir. Tolerans tek yönlüdür ve yukarı doğrudur, çünkü ahşap kuruduğunda çeker ama hiçbir zaman ölçüsünden küçük üretilmez. Kurallara uygun bir Euro palet 803 mm olabilir; 797 mm asla olamaz.

Üçlü sıra düzeni 13.610 mm'lik zeminin 13.200 mm'sini kullanır. Yükteki her palet toleransının tepesinde olsa bile 11 x 1.203 = 13.233 mm eder ve elinizde hâlâ 377 mm boşluk kalır. Bu yerleşim şaşmaz. 34'lük yerleşim ise 13.600 mm kullanır ve on iki sıraya toplam 10 mm bırakır — kırılma noktası sıra başına ortalama +0,8 mm, izin verilen +3 mm'nin dörtte biri. Streç taşması, biraz dışarı kaçmış bir takoz ya da elli sefer görmüş bir palet, 34'üncüyü kapının önünde bırakmaya yeter. İkili dikine yerleşimde durum daha da sert: 17 sıra x 803 mm = 13.651 mm, yani her palet toleransın tepesindeyse dorse 41 mm yetmez.

Tonaj Zeminden Önce Biter

Faydalı yükü palet sayısına bölün, tablo anında değişir: 25.240 / 34 = 742 kg palet başına, 33 yüklerseniz 765 kg. Bir EPAL 1 paletin kendi taşıma kapasitesi 1.500 kg. Yani sınırı koyan neredeyse hiçbir zaman palet değildir — araçtır. Aynı tuzağa taşımanın deniz ayağında da giriyoruz; oradaki hesap konteynere kaç palet sığar yazısında.

Aynı 34 palet yeri, bu kez palet başına 871 kg'lık 60x60 sırlı granit karo ile. CargoDuo ilk dorseye 28 palet koyuyor — 25.240 kg'lık faydalı yüke karşı 24.388 kg — ve kalan 6 paleti otomatik olarak ikinci araca aktarıyor. Altı palet yeri dolu bir kamyonda boş kalıyor, çeker aks ise %139,7 okuyor. Sınırı koyan hiçbir zaman zemin olmadı.
Ortalama palet ağırlığıTonaj bitmeden kaç paletKullanılan zemin yeriTipik yük
400 kg34 (13,6 ton — tonaj dolmuyor)34 / 34Ambalaj, tekstil, düz paket mobilya
660 kg34 (22,4 ton)34 / 34Kolide vitrifiye, kuru gıda, karışık parsiyel
742 kgtam 34 (25,2 ton)34 / 34Kırılma noktası
871 kg2828 / 3460x60 sırlı granit karo
1.200 kg2121 / 34Doğal taş, çimento, dökme çuval
40 tonluk katarda 25.240 kg faydalı yük varsayımıyla hesaplanmıştır (dorse boş ağırlığı 6.960 kg föyden, çekici 7.800 kg kabul). Palet başına yaklaşık 742 kg'ın üstünde her fazladan kilo size bir palet yeri götürür ve araç, arkası gözle görülür biçimde boş çıkar. 871 kg, 60x60 sırlı granit karo için sektörde dolaşan palet ağırlığıdır; kendi ürününüzün föyünden doğrulayın.

Asıl Sınır: Dingil Ağırlıkları

Toplam ağırlıkta yasal olmak, yasal olmakla aynı şey değildir. Karayolları Trafik Yönetmeliği m.128 azami dingil (aks) ağırlıklarını ayrı ayrı sayar: tahriksiz tek dingilde 10 ton, tahrikli yani çeker dingilde 11,5 ton, üç dingilli aks grubunda dingil aralığı 1,3 m'ye kadarsa 21 ton, 1,3-1,4 m arasındaysa 24 ton. Azami yüklü ağırlık ise beş ve daha çok dingilli katarlarda 40 ton (40 ft ISO konteyner taşıyan üç dingilli çekici + iki ya da üç dingilli yarı römork kombinasyonunda 44 ton). Bu tavanların her biri kendi başına geçerlidir ve toplamın bunlar arasında nasıl paylaşıldığına yükün yeri karar verir.

Mekanik basit bir kaldıraç hesabı. Tırsan föyündeki dingil mesafesi 7.700 mm, yani kral pim ile bogi merkezi arası. Kral pimden x mm uzaktaki bir paletin (1 - x/7.700) kadarı kral pime, x/7.700 kadarı bogiye biner; kral pime binen yük de beşinci teker üzerinden doğrudan çekicinin çeker aksına geçer. Yükü öne toplarsanız çeker aks 11,5 tonu aşar, arkaya toplarsanız bogi 24 tona dayanır. Uygulamada çekici grubu Ön, dorse grubu Arka olarak etiketlenir; Ön satırı çeker aksı gösterdiği için sınırı 11.500 kg'dır.

26 sanayi paleti, 18.850 kg, dorse boyunca eşit yayılmış: Ön olarak gösterilen ve çeker aks olduğu için 11.500 kg'a derecelendirilen çekici grubu %102 okuyor.

İşte o hatanın gerçek çıktısı. Palet başına 725 kg'dan yirmi altı sanayi paleti — 18.850 kg yük, 33.610 kg katar toplamı, yani sınırın 6,4 ton altında — dorseye 13 sıra hâlinde eşit dağıtılmış. CargoDuo çeker aksı 11.500 kg'a karşı 11.733,4 kg, yani %102 okuyor; bogi ise %65,7'de duruyor. Yükte ağır hiçbir şey yok. Yük sadece yanlış yerde. Kantarda bunun karşılığı KTK m.65/1-(c): işletene 10.000 TL, toplam ağırlık tartışmaya bile açılmadan.

Aynı 26 palet, aynı 18.850 kg, dingil kontrolü açık hâlde yeniden planlandı: %92,1. Dorseden tek bir palet inmedi.

Şimdi aynı 26 palet, dingil kontrolü açıkken. Aynı dorse, aynı toplam ağırlık, eksilen tek bir palet yok — optimizasyon motoru ön taraftaki üç sırayı 100x120 yerine 120x100 çevirip kütleyi bogiye doğru kaydırıyor. Çeker aks 10.595,2 kg, %92,1. Bogi %71,1. Yasa dışı bir yükle yasal bir yükün arasındaki fark 1.138 kg'lık momentti ve bu farkın maliyeti sıfırdı.

Aynı 26 Palet, İki Plan

ÖlçümEşit yayılmışDingil kontrollü planFark
Yüklenen palet2626aynı
Yük ağırlığı18.850 kg18.850 kgaynı
Katar toplam ağırlığı33.610 kg33.610 kgaynı
Çeker aks (Ön)11.733,4 kg (%102)10.595,2 kg (%92,1)-1.138,2 kg
Üç dingilli bogi (Arka)15.778,6 kg (%65,7)17.059,2 kg (%71,1)+1.280,6 kg
Kantar sonucuKTK m.65/1-(c): 10.000 TLUygun

Asıl palet götüren kısıt ise ikincisi. Yazının başındaki 34 Euro paleti alın — palet başına 660 kg'dan 22.440 kg yük, 37.200 kg katar toplamı, tonajda rahat rahat yasal — ve dingil kontrolünü açın. CargoDuo o dorseye 34 koymuyor: 33'ünü yükleyip 1'ini ikinci araca alıyor ve çeker aksı %99,8'de tutuyor.

Bu yükün dürüst kapasitesi 34 değil, 33. Dingil kontrolü açıkken CargoDuo ilk dorsede 33 paleti tutuyor — çeker aks 11.472,3 kg, yani sınırın %99,8'i — ve kalan 1 palet için ikinci aracı kendisi ekliyor. Yoksa o palet kantarda bulunacaktı.

Zemini ve dingilleri birlikte planlamanın bütün gerekçesi bu. Bir palet, nahoş bir telefon görüşmesidir. Aynı palet Mersin'de kantarda bulunursa: KTK m.65/1-(c) uyarınca işletene 10.000 TL, toplam ağırlık da aşılmışsa (b) bendi uyarınca işletene ve gönderene ayrı ayrı 10.000-60.000 TL — kademeler ve kimin ödediği tonaj cezası 2026 rehberimizde. Bu hattın bittiği yer tesadüf değil: Bozüyük-Mersin güzergâhı KGM'nin 5. Bölgesi'nde son buluyor ve bu bölge 2025'te 10.531.353 araç denetimiyle Türkiye'nin en yoğun denetim bölgesiydi. Ülke genelinde 42 ilde 104 Karayolları Denetim İstasyonu var; 2025'te 50.733.658 araç denetlendi, 170.676'sına ceza kesildi. Kantar bu hatta bir ihtimal değil, bir kesinlik.

Çift Kat ve Çift Katlı Dorse

1,25 m'lik iki palet yükü 2,75 m'lik iç yüksekliğin altına rahat girer, dolayısıyla "34, 68 olur" cümlesi geometrik olarak doğrudur. Çoğu yük için ağırlık bakımından imkânsız olması onu yanlış yapar: 25.240 kg'lık faydalı yükü 68 yere böldüğünüzde yer başına 371 kg kalır ve bunun 25 kg'ı paletin kendisidir. EPAL 1'in taşıma kapasitesi 1.500 kg, istiflendiğinde üzerine binebilecek yük 4.000 kg'dır — yani sınırı koyan yine palet değil, aracın istiap haddidir.

Somut örnek işi bitiriyor. Büyük ebat teknik porselen karoda üretici föyleri palet başına 330 kg (80x120 cm karo) ve 415 kg (90x135 cm karo) veriyor; palet yüksekliği 76 cm, yani iç yüksekliğe fiziksel olarak üç kat sığar. Ama 34 yerin ikinci katını da doldurmaya kalksanız 68 x 415 = 28.220 kg eder ve 25.240 kg'lık faydalı yükü daha ikinci katın ortasında aşarsınız. Çift kat bir hacim meselesidir: ambalaj, tekstil, yalıtım, düz paket mobilya. Yoğun hiçbir yükte işe yaramaz ve bunu yükleyiciden önce aritmetik söyler.

Tente Gerçekte Ne Tutar?

EN 12642 bir gövde mukavemeti standardıdır, yükleme kuralı değil — ve ikisi sürekli birbirine karıştırılır. Kod L gövde, yükün %40'ını ön duvara, %30'unu yanlara ve %25'ini arkaya karşı tutacak şekilde derecelendirilir; tenteli bir dorsede tentenin kendisi yan yönde hiçbir mukavemet taşımaz, yani yükü sanki açık platformdaymış gibi bağlarsınız. Kod XL gövde ise öne %50, yana %40, arkaya %30 sertifikalıdır.

Ön duvarYan duvarlarArka kapı
EN 12642 Kod Lyükün %40'ı%30 (tente: %0)%25
EN 12642 Kod XLyükün %50'si%40%30
Bağlama yükümlülüğüyük ağırlığının %100'ü%50%50
Gövde mukavemeti ile bağlama yükümlülüğü iki ayrı büyüklüktür. Derecelendirme yapının ne kadarına dayanabileceğini söyler; yükümlülük ise yükün neye karşı emniyete alınması gerektiğidir. XL gövde aradaki farkın bir kısmını kapatır, yükümlülüğü ortadan kaldırmaz — ve takviyeli tente tek başına bir dorseyi XL yapmaz, sertifika bütün gövdeye verilir.

Lademetre: 13,2 mi, 13,6 mı?

LDM ve gizlediği fark
LDM = (uzunluk x genislik) / 2,4        ikisi de metre

Euro palet        (1,2 x 0,8) / 2,4 = 0,40 LDM
Sanayi paleti     (1,2 x 1,0) / 2,4 = 0,50 LDM

33 Euro palet x 0,40 = 13,2 LDM      0,4 LDM satilmadan kalir
34 Euro palet x 0,40 = 13,6 LDM      dorsenin tamami
26 sanayi paleti x 0,50 = 13,0 LDM

Lademetre parsiyel yükün fiyatlandığı birimdir ve sessizce 34'lük yerleşimi varsayar: 13,6 LDM'yi tam olarak yalnızca 34 x 0,4 doldurur. Üçlü sırayla yüklerseniz 13,2 satmış, 13,6 ödemiş olursunuz. İki ayrıntı daha var: formülün 2,40 m'lik paydası gerçek 2,474 m'lik zeminden dardır, yani LDM sizin zemininizin yaklaşık %3'ünü hiç saymaz; ve tam genişlikte olmayan bir yük yine tam genişlik şeridi üzerinden ücretlendirilir, çünkü yanına başka bir şey duramaz. Sektörde yaygın olan "1 LDM ≈ 1.750 kg" kabulünün ise hiçbir yönetmelikte karşılığı yoktur; bir teamüldür. Zemin yerine hacim üzerinden fiyatlıyorsanız diğer konvansiyon CBM hesaplama rehberimizde.

Araç Ayırtılmadan Önce

Kantar konuşmasını önleyen beş kontrol
  • Ortalama palet ağırlığı 742 kg'ın altında mı? Üstündeyse plan 34'e değil, tonajın izin verdiği sayıya kurulmalı.
  • Çeker aks ve üç dingilli bogi ayrı ayrı hesaplandı mı? Dingil yükü toplam tonajdan çıkarılamaz; KTK m.65/1-(c) toplam yasalken de ceza yazdırır.
  • Faydalı yük ruhsattan okundu mu? Azami yüklü ağırlık eksi çekici ve dorsenin boş ağırlığı — föydeki 39 ton ve 27 ton yolda geçerli değil.
  • Paletlerin gerçekten Euro palet olduğu doğrulandı mı? Karo, cam ve kimyada özel ölçü palet yaygın; 99x139 cm bir palette 33/34 hesabı komple çöker.
  • Beyan edilen ağırlıklar tartılmış mı? Tonaj cezası işletene ve gönderene ayrı ayrı kesiliyor; yük sahibi artık tutanaktaki ikinci isim.

Sonuç: Kolay Olan Kısım Palet Sayısı

34 Euro palet, toleransı yanınıza alırsanız 33, sanayi paletiyle 26. Bu sayılar bir metre ve on saniye ister. Muhakeme isteyen kısım sonraki üç soru: ortalama palet kaç kilo, kütle dorsenin neresinde duruyor ve o hâldeyken her dingil ne okuyor? Üçünde birden yasal olan bir tır, bir yükleme alışkanlığının değil, bir planlama sonucunun ürünüdür.

Sık Sorulan Sorular

Tır kaç palet alır?

13,60 m'lik tenteli dorsenin zemini tek katta 34 Euro palet alır: 13.610 x 2.474 mm'lik zemine ön duvarda çevrilmiş iki ikili sıra ve ardından on tane üçlü sıra. Bu, Tırsan'ın 13,61 m'lik dorsesi için kendi föyünde ilan ettiği kapasitedir ve CargoDuo'nun optimizasyon motoru da aynı sayıya bağımsız olarak ulaşır. Yalnızca üçlü sırayla yüklenirse aynı dorse 33 palet alır.

Herkes 33 diyorsa üretici neden 34 yazıyor?

Çünkü 33 dayanıklı olan sayıdır. On bir tane 1.200 mm'lik sıra 13.200 mm kullanır ve 410 mm boşluk bırakır; her palet toleransının tepesinde olsa bile yerleşim tutar. 34'lük yerleşim 13.610 mm'nin 13.600'ünü kullanır ve 10 mm bırakır, oysa UIC 435-2 bir Euro paletin her kenarında 3 mm'ye kadar büyük olmasına izin verir. Yani 34 föyde doğrudur, rampada 10 mm'lik bir bahistir.

Tır kaç sanayi paleti (100x120) alır?

26 palet — 1.200 mm'lik kenarları enine gelecek şekilde ikili sıra hâlinde, 1.000 mm'lik 13 sıra. Euro paletteki 34'lük yerleşimin aksine bu düzende 610 mm boy fazlası kalır, dolayısıyla tolerans birikmesiyle bozulmaz. Üretici föyleri hem tenteli hem frigorifik gövdeler için 26 yazar.

Bir palet en fazla kaç kilo olabilir?

34 palet yüklerseniz ortalama 742 kg, 33 yüklerseniz 765 kg. Bu, beş dingilli 40 tonluk bir katarda yaklaşık 25.240 kg faydalı yüke göre hesaplanmıştır: azami yüklü ağırlıktan çekici ve dorsenin boş ağırlığı düşülür. Ortalama bu değerin üstündeyse zemin dolmadan tonaj biter ve araç boş palet yerleriyle yola çıkar.

Toplam ağırlık 40 tonun altındayken ceza kesilir mi?

Evet. Karayolları Trafik Kanunu m.65'in birinci fıkrasının (c) bendi, toplam ağırlık aşılmamış olsa bile azami dingil ağırlıkları aşılacak şekilde yüklemeyi ayrı bir ihlal sayar ve işletene 10.000 TL idari para cezası uygulanır. İşlenmiş örneğimizde 33.610 kg'lık bir katar — sınırın 6,4 ton altında — 11.500 kg'a derecelendirilmiş çeker aksta 11.733,4 kg okudu; sebep 18.850 kg'lık yükün bogiye doğru değil, dorse boyunca eşit yayılmasıydı.

Türkiye'de azami dingil ağırlıkları nedir?

Karayolları Trafik Yönetmeliği m.128'e göre tahriksiz tek dingilde 10 ton, tahrikli (çeker) dingilde 11,5 ton, üç dingilli aks grubunda dingil aralığı 1,3 m'ye kadarsa 21 ton ve 1,3-1,4 m arasındaysa 24 tondur. Azami yüklü ağırlık beş ve daha çok dingilli katarlarda 40 ton, 40 ft ISO konteyner taşıyan üç dingilli çekici ile iki veya üç dingilli yarı römork kombinasyonunda 44 tondur. Üreticinin föyünde yazan teknik kapasite bu tavanları yükseltmez.

Paletler üst üste yüklenebilir mi, kaç palet eder?

Zemine 34 palet sığan bir dorsede çift kat teorik olarak 68 palet yeri eder ve 2,75 m'lik iç yükseklik 1,25 m'lik iki yük katını alır. Ancak 25.240 kg'lık faydalı yük 68 yere bölündüğünde yer başına yalnızca 371 kg kalır, üstelik bunun 25 kg'ı paletin kendisidir. Çift kat bu yüzden sadece ambalaj, tekstil, yalıtım gibi hafif ve hacimli yüklerde anlamlıdır; yoğun yüklerde tonaj ikinci kata sıra gelmeden biter.

Lademetre nedir, bir tır kaç LDM'dir?

Lademetre, 2,4 m genişlikteki bir metre kasa uzunluğudur: LDM = (uzunluk x genişlik) / 2,4. Euro palet 0,40 LDM, sanayi paleti 0,50 LDM eder. 13,60 m'lik bir dorse 13,6 LDM'dir — ama bu ancak 34 Euro palet yüklerseniz tam çıkar; 33 palet 13,2 LDM eder ve aradaki 0,4 LDM satılmadan kalır. Formülün 2,4 m'lik paydası gerçek 2,474 m'lik zeminden dar olduğu için LDM zeminin yaklaşık %3'ünü hiç saymaz.

Araç ölçüleri, boş ağırlıklar, dingil mesafesi ve palet kapasiteleri Tırsan'ın Maxima Plus T.SCS NG X+ ve hafif perdeli T.SCL X+ modelleri için yayımladığı ürün föylerinden; palet ölçüleri ve taşıma kapasiteleri EPAL Türkiye'den, tolerans değerleri UIC 435-2'den, taban ölçüleri ISO 6780'den; dingil ve azami yüklü ağırlık değerleri Karayolları Trafik Yönetmeliği m.128'den; tartı toleransı formülü Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usuller ile Tartı ve Boyut Ölçüm Toleransları Hakkında Yönetmelik m.7'den (Resmî Gazete 8/11/2012, sayı 28461); ihlal tanımları ve idari para cezaları 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.65'in 7574 sayılı Kanun'la değişik hâlinden (Resmî Gazete 27 Şubat 2026, sayı 33181); denetim istasyonu ve 2025 denetim sayıları Karayolları Genel Müdürlüğü'nün ulaşım güvenliği ve kontrol raporundan; gövde mukavemeti değerleri EN 12642'den alınmıştır. İdari para cezaları her takvim yılı başında yeniden değerleme oranıyla artar (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/7); tutarlar yayın tarihi itibarıyla geçerlidir. Faydalı yük hesaplarında çekici boş ağırlığı 7.800 kg kabul edilmiştir — kendi aracınızın rakamını ruhsattan okuyun. Yazıdaki tüm CargoDuo okumaları gerçek uygulama çıktısıdır ve uygulamada tekrar üretilebilir. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.

YAZAR
CargoDuo Team
Yük Planlama Ekibi
TÜM YAZILAR: CargoDuo Team

CargoDuo ekibi; konteyner, tır ve palet yüklemelerini 3D planlayan optimizasyon motorunu geliştiren mühendislerle yıllarını yükleme rampasında geçirmiş planlamacılardan oluşur.